Hiszpania - rynek energetyki wiatrowej.

Hiszpania należy do jednej z najszybciej rozwijających się gospodarek w Europie. Wprawdzie tempo rozwoju spadło z początkowych 4 procent rocznie do 2,3 procent to ciągle jest to jednak powyżej przeciętnej europejskiej. Wzrost gospodarczy wiąże się ściśle ze wzrostem zużycia i zapotrzebowania na energię. Hiszpania jest jednak krajem nie posiadającym bogatych złóż własnych surowców energetycznych. Efektem takiego stanu rzeczy jest poszukiwanie alternatywnych rozwiązań zrównoważenia bilansu energetycznego państwa. Elektrownie nuklearne, choć ciągle dostarczają blisko 25 procent całości wytwarzanej energii, nie posiadają przyzwolenia społecznego a import z pobliskiej Francji jest zbyt kosztowny. Pozostaje zatem energia odnawialna.

Hiszpania posiada jako jedno z nielicznych państw w Europie wprost wymarzone warunki atmosferyczne dla rozwoju energii wiatrowej. Ponad przeciętna prędkość wiatru dochodząca do 10 m/s połączona z olbrzymią ilością potencjalnych miejsc lokalizacji turbin wiatrowych czyni tej kraj najbardziej obiecującym rynkiem w Europie. Jednak jeszcze kilkanaście lat temu perspektywy nie były aż tak obiecujące. W 1994 roku w Hiszpanii znajdowało się niewiele ponad 100 turbin wiatrowych o łącznej mocy 73 MW. Rzadko były to urządzenia nowoczesne. Dzisiaj łączna moc zainstalowanych urządzeń przekracza 1600MW a produkcja roczna wynosi ponad 3750 GWh.

Rysunek 1:Łączna, zainstalowana moc instalacji (energetyka wiatrowa).

Podstawą rozwoju hiszpańskiej energetyki wiatrowej stała się rządowa strategia wprowadzana stopniowo od 1980 roku. Zainteresowanie odnawialnymi Ľródłami energii podyktowane było z jednej strony polityką i regulacjami Unii Europejskiej, z drugiej zaś warunkami wewnętrznymi (Hiszpania w zasadzie nie posiada, poza słabej jakości węglem, złóż surowców energetycznych). Pierwszy etap zakładał oszacowanie narodowych zasobów wiatru oraz prace nad zaprojektowaniem własnych turbin wiatrowych. Jego efektem było rozpoczęcie produkcji małych (20-30kW) urządzeń i powstanie pierwszych parków wiatrowych. Kolejne lata poświęcono na konsolidację rynku oraz powołanie ogólnonarodowego instytutu IDAE. Rezultatem i konsekwencją obu tych etapów było wprowadzone w 1994 roku nowe prawo energetyczne, które nakładało obowiązek zakupu przez zakłady energetyczne energii odnawialnej za określoną w ustawie cenę. Rząd pozostawił również inwestorowi opcję rozliczania się na bazie ceny zmiennej obliczanej na podstawie rynkowej ceny energii oraz dodatku do każdej wyprodukowanej kWh. Rokrocznie poprzez ministra ds. energii wyznaczamy jest poziom cen dla danego okresu rozliczeniowego.

W ślad za tym dokumentem poszły regulacje ustanawiane przez lokalne władze poszczególnych prowincji. W praktyce każda z hiszpańskich prowincji ma swój własny program rozwoju energetyki odnawialnej. Programy te precyzują zasady planowania i budowy parków wiatrowych, definiują wymagane prawem zezwolenia, określają obowiązki inwestora oraz przede wszystkim wyznaczają cel wyrażany MW zainstalowanej mocy. Najkorzystniejsze warunki zostały stworzone przez władze Galicji i Navarry. Galicja uzyskuje już teraz blisko 45 procent swej energii z elektrowni wiatrowych a leżąca na północy kraju Navarra do 2010 roku stawia sobie za cel wykorzystanie tylko i wyłącznie energii pochodzącej ze Ľródeł odnawialnych. Strategia lokalnych władz zakłada maksymalne uproszczenie procedur i wymogów administracyjnych oraz wprowadzenie licznych ulg. Podczas tworzenia regionalnych planów rozwoju, wykonywane przez wiele lat pomiary charakterystyki wiatru służą do wyznaczania obszarów korzystnych z punktu widzenia energetyki wiatrowej. Takie podejście gwarantuje zainteresowanie potencjalnych inwestorów z całego świata.

Region	Moc zainstalowana
Galicja	2800 MW
Aragonia	2500 MW
Navarra	650 MW
Andaluzja	1000 MW
Wyspy Kanaryjskie	300 MW
Katalonia	1000 MW
Kastylia la Mancha	1000 MW
Kastylia i Leon	1000 MW
Murcia	50 MW
Kraj Basków	500 MW

Rysunek 2: Planowana do zainstalowania do roku 2010 moc pochodząca z OZE.

Od 2001 roku planowane jest uzupełnienie istniejącej strategii nowym planem rozwoju energii odnawialnej. Ma on przede wszystkim regulować kwestie związane z wpływem instalowanych, coraz większych urządzeń na istniejące środowisko naturalne, redukcją kosztów technologicznych, dalszym rozwojem własnych urządzeń i rozwiązań dla przemysłu oraz integracją nowych instalacji z infrastrukturą energetyczną.

Rynek energetyki wiatrowej w Hiszpanii to również produkcja nowoczesnych turbin wiatrowych oraz poszczególnych ich komponentów. Początki opierały się na bliskiej współpracy z duńskimi producentami i wdrażaniem sprawdzonych technologii. Tak powstała m.in. Gamesa i Taim-Neg Micon. Wśród pozostałych koncernów warto wymienić kilka wiodących Made, Ecotecnia, Bazan-Bonus i Desa. Ukształtowanie geograficzne Hiszpanii pokrytej przecinającymi się pasmami łańcuchów górskich wymuszało na producentach budowę małych i średnich urządzeń. Praktycznie do roku 2001 produkowano główne turbiny nie większe niż 1MW. Mimo to kilku producentów już teraz zalicza się do największych firm w Europie dorównując jakością i zaawansowaniem technologicznym produktom duńskim a przewyższając je atrakcyjnością warunków płatności i ceną urządzeń. Wspomniana wyżej Gamesa produkuje turbiny wiatrowe o mocy od 600 do 2.000 kW. Tylko w latach 1999-2002 roku sprzedano 2500 urządzeń. Obecnie przedsiębiorstwa te maja w planach ekspansję na rynki europejskie i wydaje się, że ich plany zakończą się to ich pełnym sukcesem.

Hiszpania wykorzystała w pełni szanse jako dało jej położenie geograficzne. Efektywny system wspierania energetyki wiatrowej oparty na atrakcyjnej, stałej i gwarantowanej cenie za każdą wyprodukowaną kWh zaowocował gwałtownym rozwojem praktycznie wszystkich dziedzin powiązanych z energetyką wiatrową. Sukces całej hiszpańskiej gospodarki nie odbył się zapewne tylko dzięki zielonym Ľródłom energii, na pewno jednak awans energetyki wiatrowej walnie się do tego przyczynił.

Wojciech Głoćko
EPA Spółka z o.o.
Dział Nowych Technologii

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Created by Paweł Premicz 2000-2006 KVM