FAQ - czyli najczęściej zadawane pytania

1. Czy turbiny wiatrowe są naprawdę głośne?

Nowoczesne, potężne elektrownie wiatrowe emitują bardzo mało hałasu. Już 200 metrów od turbiny staje się on niesłyszalny, osiągając poziom tła - wiatru i szeleszczących liści. Istniejące przepisy prawne w naszym kraju nakładają obowiązek takiego zaplanowania inwestycji, aby emitujący przez nią hałas nie przekraczał poziomu 40dB w miejscach będących stałymi siedzibami ludzkimi. W praktyce oznacza to konieczność zachowania minimum 500 metrów odległości pomiędzy planowaną farmą wiatrową a najbliższymi zabudowaniami. Szczegółowe zaplanowanie farmy wiatrowej jest jedynie możliwe przy użyciu specjalistycznych narzędzi i oprogramowania.

2. Czy turbiny wiatrowe przyczyniają się do oszczędności energii?

Nowoczesna turbina wiatrowa o nominalnej mocy 2MW, zainstalowana na obszarze o średnich parametrach wiatru, zmniejsza rokrocznie emisję dwutlenku węgla, który powstałby przy produkcji energii z innych, konwencjonalnych elektrowni, o ponad 4 500 ton. Wyprodukowana przez 20-letni okres użytkowania ilość energii elektrycznej jest 80 razy większa niż całkowita ilość energii zużyta do wyprodukowania turbiny, jej eksploatacji oraz demontażu.

3. Czy energia wiatrowa naprawdę jest niewyczerpalna?

Zasoby wiatru są niewyczerpane, a wiatr nigdy nie przestanie wiać. Możemy bez obaw czerpać z jego mocy, instalując nowe urządzenia. Dziś jeszcze korzystamy z energii wiatru wiejącego nad ziemią, już wkrótce dominować będą duże, rozległe farmy wiatrowe zbudowane na morzach i oceanach. W rozwiniętych krajach Europy 13 % pozyskiwanej energii pochodzi ze ˇródeł odnawialnych. Dyrektywy Unii Europejskiej mówią o 20 %. Na razie, ze względów technologicznych, wykorzystujemy tylko nieznaczny procent tego, co oferuje nam sama natura. W przyszłości można łatwo wyobrazić sobie sytuację, że cała energia zużywana przez nas pochodzić będzie z zasobów wiatru.

4. Ile energii można uzyskać z wiatru?

Kiedy w 1980 roku na skalę przemysłową rozpoczęto instalację turbin wiatrowych, najnowocześniejsza z nich miała moc 26 kW. Obecnie produkowane urządzenia posiadają moc od 850 kW aż po 2MW. Największa z nich, ze średnicą skrzydła 80 metrów, ma ponad 5000 m 2 powierzchni nośnej. Pozwala jej to produkować przy średniej prędkości wiatru pond 4 500 000 kW godzin rocznie. Wystarcza to na zapewnienie dostaw prądu do 1600 domostw. Obecnie na świecie zainstalowanych jest kilka tysięcy urządzeń o łącznej mocy ponad 18 000 MW. Wystarcza to na pokrycie zapotrzebowania na energię dla blisko 10 milionów ludzi. Warto wiedzieć, że w 1970 roku łączna moc zainstalowanych na całym świecie elektrowni atomowych wynosiła 17 000 MW.

5. Jak duży teren potrzebny jest, aby postawić turbinę wiatrową?

Turbina wiatrowa wraz z drogami dojazdowymi zajmuje nie więcej niż 1 % typowego parku wiatrowego. Pozostałe 99 % nadaje się do wykorzystania pod uprawy rolne. Odległość pomiędzy poszczególnymi urządzeniami powinna wynosić od 5 do 8 średnic śmigła. W przypadku turbiny Vestas V80-2MW zalecana odległość wynosić więc będzie od 400 do 640 metrów. W praktyce, ze względu na istniejące przepisy, zakłada się, że jedną turbinę da się już postawić, mając do dyspozycji obszar o wielkości 4 ha. Każda kolejna wymaga już 10 ha więcej.

6. Czy turbiny wiatrowe można stawiać wszędzie i zawsze?

Budowa parku wiatrowego, jak każde przedsięwzięcie, ma sens tylko wtedy, kiedy zainstalowane urządzenia będą pracować efektywnie. W przypadku turbin wiatrowych przyczyną sukcesu lub porażki inwestycji są w głównej mierze warunki wiatru czyli w praktyce miejsce posadowienia urządzeń. Gdzie w takim razie należy planować parki wiatrowe? Tereny naszego kraju charakteryzują się średnią prędkością wiatru. Zakłada się, że najbardziej wietrzne miejsca znajdują się na terenach nadmorskich, gdzie wiatr wieje z prędkością roczną na poziomie 7,2 - 7,5 m/s. Należy pamiętać, że tego typu szacunki oparte są tylko na podstawie wcześniejszych doświadczeń przewidywania. Profesjonalnie działające firmy zawsze przeprowadzają, za pomocą specjalistycznych urządzeń, badania wiatru. Badania takie, aby ich wyniki uznać można było jako obiektywne (co jest bardzo ważne w przypadku pozyskiwania inwestora z zewnątrz lub kiedy inwestycja ma być oparta o finansowanie z funduszy pomocowych), powinny trwać minimum 12 miesięcy i być prowadzone przez wyspecjalizowaną firmę. Na dzień dzisiejszy takie badania przeprowadza się przy użyciu 40-metrowych masztów, na których umiejscowione są czujniki na trzech wysokościach: 20, 30 i 40 metrów. Dopiero wtedy wiadomo, czy wybrany teren nadaje się na tego typu inwestycję. Dokonując już jednak wstępnej selekcji potencjalnych miejsc pod inwestycję, warto wziąć pod uwagę kilka kwestii. Pierwsza z nich związana jest z szorstkością terenu. Im bardziej płaski i odsłonięty jest teren, tym większa cześć wiatru dotrze do urządzenia i zamieniona zostanie na energię. Miejsce posadowienia parku wiatrowego powinno być odsłonięte od strony dominującego wiatru na przestrzeni około 3 lub więcej kilometrów. Pozwoli to na uniknięcie wszelkich turbulencji wiatru, które mają wpływ na efektywność turbiny. Ze względu na przepisy dotyczące hałasu warto, aby teren farmy wiatrowej nie znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie siedzib ludzkich. Bezpieczna granica to 500-600 metrów. W każdym przypadku radzimy jednak kontakt ze specjalistami, którzy pomogą zaplanować inwestycję tak, aby w przyszłości uniknąć problemów.

7. Co należy zrobić, aby na ziemi rolnej postawić elektrownię wiatrową?

O przeznaczeniu każdego obszaru decyduje zapis w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Plany te są ustalane i zatwierdzane przez lokalne władze. Większość terenów znajdujących się na obszarach niezurbanizowanych posiada przeznaczenie rolnicze. Ich wykorzystanie jako ewentualnych miejsc posadowienia turbin lub parku wiatrowego jest możliwe, o ile zmieniony zostanie stosowny zapis w planie zagospodarowania przestrzennego. Jest to procedura formalno-prawna, składająca się z kilku etapów i trwająca od 6 do 12 miesięcy. Jej koszt ponosić powinna gmina, choć w praktyce, z przyczyn ekonomicznych, taką zmianę przeprowadza się w przypadku, gdy inwestor zobowiąże się do pokrycia jej kosztów. Przygotowaniem projektu zmiany zajmuje się projektant posiadający uprawnienia projektowe w planowaniu przestrzennym. Warto również zadbać o sporządzenie map sytuacyjno-wysokościowych w skali 1:5000, które konieczne są do wykonania części graficznej projektu. Bardzo często na terenach rolniczych takie mapy nie były wykonywane lub te, które istnieją nie są aktualne. W obu przypadkach należy je zarejestrować oraz zaktualizować w gminnym Urzędzie Geodezji i Kartografii.

8. Czy instalacja i użytkowanie turbin wiatrowych jest opłacalne?

Instalacja jednej lub wielu turbin wiatrowych z punktu widzenia ekonomii jest takim samym przedsięwzięciem jak każde inne. Aby określić jego opłacalność należy przeanalizować wydatki związane z uruchomieniem i eksploatacją turbiny oraz zyski przez nią generowane. Pierwsza część jest stosunkowo prosta. Zainstalowanie 1MW mocy wymaga nakładów na poziomie 1 miliona EURO. Oczywiście jest to tylko szacunek. Realny koszt może wynosić od kilku do kilkunastu procent więcej lub mniej. Jest to jednak pewna wielkość, która z dużym prawdopodobieństwem określa poziom wydatków, jakie trzeba będzie ponieść w czasie procesu inwestycyjnego. Głównym składnikiem kosztów na poziomie budowy są oczywiście same urządzenia. Odpowiadają one za ponad 70-75 % całości inwestycji. Kolejne składniki to przyłącze energetyczne, koszt pozyskania i przekształcenia ziemi, badania wiatru, prace budowlane i dokumentacja techniczna. O wiele trudniejsze jest zdefiniowane wpływów. Przede wszystkim zależą one od dwóch czynników: ceny energii odnawialnej i ilości kWh godzin wyprodukowanych przez turbiny wiatrowe. Dane te są znane dopiero po zakończeniu rocznych pomiarów wiatru i podpisaniu umowy z określonym Zakładem Energetycznym. Trzecim czynnikiem wpływającym na wynik finansowy przedsięwzięcia jest struktura finansowania inwestycji. Można korzystać z kapitału własnego, kredytów komercyjnych w złotówkach, a także w innych walutach oraz oczywiście ze środków pomocowych, takich jak Ekofundusz i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska. Na podstawie dotychczasowego doświadczenia wiemy, że postawienie parku wiatrowego na terenach o ponadprzeciętnej średniej prędkości wiatru, w oparciu o dobrze zbudowaną inżynierię finansową oraz istniejące na rynku kontrakty na kupno energii, pozwala na osiągnięcie stopy zwrotu dla kapitału własnego po opodatkowaniu na poziomie od 17 do 20 %.

9. Jak można podłączyć turbinę wiatrową do sieci energetycznej?

Aby turbina wiatrowa mogła pracować, musi być podłączona do sieci energetycznej. Istniejąca infrastruktura energetyczna, a także sama specyfika urządzenia pozwalają na zrealizowanie takiego podłączenia w oparciu o istniejącą sieć 15kV lub 110kV. W przypadku inwestycji o wyższej mocy niż 4MW zakłady energetyczne wymagają wybudowania oddzielnej linii energetycznej oraz stacji przekaˇnikowej 15kV/110kV zwanej również Głównym Punktem Zasilania (GPZ).W przypadku, gdy taka stacja znajduje się już w pobliżu, istnieje możliwość jej rozbudowy lub modernizacji. Pozwala to na uniknięcie kosztownej budowy od podstaw nowego urządzenia. O sposobie przyłączenia do sieci energetycznej decyduje odpowiedni dla terenu lokalizacji Zakład Energetyczny. Wniosek o wydanie technicznych warunków przyłączenia do sieci powinien zawierać dokumenty potwierdzające prawa starającego się do użytkowania lub dysponowania ziemią, na której ma powstać inwestycja. Gotowe formularze znajdują się zazwyczaj w zakładach. Nowym elementem (w stosunku do poprzedniego rozporządzenia o przyłączeniu do sieci) jest zobowiązanie inwestorów do przedstawienia ekspertyzy wpływu elektrowni wiatrowej na system elektroenergetyczny. W głównej mierze sprowadza się to do udowodnienia, że elektrownia wiatrowa nie obniża jakości energii w sieci poniżej standardów określonych w tymże samym rozporządzeniu. Należy pamiętać również, że warunki przyłączenia do sieci są ważne tylko 2 lata. Może się zdarzyć, że od złożenia wniosku o warunki przyłączenia do sieci do momentu zawarcia umowy o przyłączenie upłynie więcej niż 2 lata. Dlatego też należy pamiętać, aby odpowiednio wcześnie złożyć wniosek o przedłużenie ważności wydanych warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.

10. Gdzie sprzedać wyprodukowaną energię?

Istniejące prawo regulujące zasady obrotu energią elektryczną nakłada obowiązek zakupu przez podmioty zajmujące się obrotem energią określonych ilości energii pochodzącej ze ˇródeł odnawialnych. Pełny tekst rozporządzenia znajduje się tutaj. W praktyce oznacza to, że każdy podmiot, w zależności od wielkości obrotu, zobowiązany jest do zakupu określonej ilości kWh pochodzących ze ˇródeł odnawialnych. Dokładne informacje na temat wielkości i warunków zakupów udzielane są bezpośrednio przez poszczególne podmioty związane z rynkiem energetycznym. Warto zwrócić uwagę, że zawarcie umowy przyłączeniowej nie obliguje Zakładu Energetycznego do zakupu wyprodukowanej energii. Jej zbyt należy sobie zapewnić, podpisując oddzielną umowę sprzedaży. Oczywiście obie umowy nie muszą być zawarte z tym samym podmiotem.

11. Gdzie kupić turbinę wiatrową?

Dostawa i uruchomienie elektrowni wiatrowej to przedsięwzięcie unikalne. Właśnie ze względu na tę specyfikę, nie jest powszechnie przyjęte w tej branży posługiwanie się listami cen. Aby kupić turbinę wiatrową, należy zgłosić się do ich producenta lub jego przedstawiciela w Polsce. To drugie rozwiązanie jest o tyle lepsze, że zna on zapewne specyfikę rynku polskiego i poradzi, w jaki sposób dokonać najlepszego wyboru. Zarówno producent, jak i jego przedstawiciel przed złożeniem oferty będą wymagali podania kilku niezbędnych informacji: skala przedsięwzięcia (ilość turbin), planowany czas budowy, bieżące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki techniczne podłączenia do sieci energetycznej, dostępność dróg dojazdowych do miejsca lokalizacji. Dopiero wtedy może zostać złożona oferta handlowa na dostawę, montaż i uruchomienie turbiny lub turbin wiatrowych. Listę producentów i ich przedstawicieli najłatwiej znaleˇć w internecie. Jeden z największych na swojej stronie internetowej www.vestas.dk podaje wszystkie informacje dotyczące swoich produktów i oferowanych usług. Przedstawicielem firmy na Polskę jest firma EPA (www.epa.com.pl) z siedzibą w Szczecinie. Pracujący tam specjaliści mogą służyć Państwu pomocą zarówno przy wyborze urządzeń, jak i podczas planowania i realizowania inwestycji.

12. Czy energetyka wiatrowa tworzy nowe miejsca pracy?

Proces projektowania, prace przygotowawcze, budowa, a następnie dozór i nadzór nad funkcjonowaniem elektrowni lub parku wiatrowego jest szansą dla lokalnych przedsiębiorstw na poszerzenie zakresu swojej działalności oraz na kontakt z nowoczesną technologią. Większość prac związanych z przygotowaniem lokalizacji zlecana jest firmom zewnętrznym, najczęściej pochodzącym z miejscowości znajdujących się w sąsiedztwie terenu inwestycji. Energetyka wiatrowa to również ogólny wzrost zamożności regionu; co z jednej strony przyczynia się do podniesienia jakości życia społecznego, a z drugiej - wzrostu atrakcyjności regionu dla inwestorów. Jest to również szansa na aktywizację terenów słabo zaludnionych i o ubogich glebach. W Danii rynek energetyki wiatrowej zatrudnia ponad 50 000 osób.

13. Czy energetyka wiatrowa jest nadal popularna w krajach, które już posiadają wiele takich urządzeń?

Badania przeprowadzone w krajach Unii Europejskiej, w których energetyka wiatrowa jest najbardziej rozwinięta wskazują, że poparcie społeczne dla tego typu instalacji wynosi ponad 70 % i z roku na rok rośnie. Współczynnik ten jest jeszcze wyższy na terenach, gdzie zainstalowanych jest wiele tego typu urządzeń. Społeczeństwa tych państw zdają sobie sprawę z korzyści jakie płyną z energetyki wiatrowej, zarówno dla nich samych, i jak dla całego kraju. W Danii, która jest europejskim liderem rynku energetyki wiatrowej, ponad 100 000 rodzin posiada udziały w parkach wiatrowych. Również rynek niemiecki, holenderski i hiszpański rozwijają się w błyskawicznym tempie. W państwach tych zainwestowanie nawet drobnych sum w park wiatrowy, który przez 25 lat będzie działał i przynosił zyski może być formą oszczędzania na póˇniejszą emeryturę lub choćby długoterminową lokatą kapitału. Warto dodać, że jest to lokata kapitału o dużo większym oprocentowaniu niż oferują banki.