Więcej z wiatru - Elektrownie wiatrowe

Menu:

Archiwum...

Czerwiec 2006

Archiwa z lat 2001 - 2003

Zapisz się...

Adresy będa wykorzystane tylko przez serwis "Elektrownie-wiatrowe" i nie będą udostępniane do innych celów.

Więcej z wiatru !

Głos Wybrzeża 2002.04.26

Gdy mowa o usytuowanej na morzu farmie, na myśl przychodzi hodowla ryb. Tymczasem chodzi o coś zupełnie innego - o produkcję energii elektrycznej. Takie farmy, napędzane morskim wiatrem, w Europie Zachodniej już istnieją. W Polsce pierwsza stanie prawdopodobnie za dwa lata. Być może od razu powstaną dwa zespoły elektrowni wiatrowych. Miejsce już wybrano - na północ od Żarnowca, 4 kilometry od brzegu. Jeden zespół zamierza zbudować firma "Wiatropol" z Gdyni, drugi - "Nowa Energia" ze Słupska. Obie mają doświadczenie w instalowaniu takich urządzeń na lądzie, głównie zresztą nad morzem.

Jeśli pominąć 600 letnią historię wiatraka, który od stu lat jest już tylko zabytkiem, a także kilkudziesięcioletni okres eksperymentowania z jego współczesnym mutantem, możemy przyjąć, że energetyka wiatrowa narodziła się na początku lat 80 ubiegłego wieku w Danii. Przełom przyniosło przyjęcie koncepcji budowania nie pojedynczych wiatraków, ale całych zespołów zwanych farmami lub parkami, liczących po kilkanaście lub kilkadziesiąt turbin i podłączonych do ogólnej sieci energetycznej. Istotnym bodˇcem było też przyjęcie orientacji na pozyskiwanie energii ekologicznie czystej, ze ˇródeł odnawialnych, nawet, jeśli miałaby być droższa od konwencjonalnej. Początkowo na kilkudziesięciometrowej wysokości wieżach instalowano turbiny o mocy 50 kW. Obecnie standardem są turbiny dwumegawatowe, a projektuje się nawet pięciomegawatowe.

Wielka piątka nadaje ton

Z początkiem lat 90 w rozwoju energetyki wiatrowej nastąpiło ogromne przyspieszenie. W roku 1996 z tego ˇródła pochodziło 0,08% wytwarzanej na świecie energii elektrycznej, w roku 2000 - 0,25% (18,5 tys. MW), a w roku 2010 przewiduje się 1,8%. Na czoło wysunęły się Niemcy, na które przypada trzecia część zainstalowanej mocy. Następne miejsca zajmują Hiszpania, USA, Dania i Indie. "Wielka piątka" wytwarza ponad 80% światowej energii wiatrowej. Eksperci wskazują, że wspomniane przewidywania przyjdzie chyba skorygować w górę, a to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, Unia Europejska, która początkowo przyjęła, że do roku 2010 osiągnie 12% udziału energii odnawialnej, ostatnio podwyższyła ten wskaˇnik na następną dekadę do 20%, przy czym 70-80% z tego przypadnie na energię wiatrową. Czynnikiem drugim może być szybszy od niedawnych założeń rozwój farm wiatrowych lokowanych na morzu.

I na tym polu pionierem była Dania. Pierwsza morska farma wiatrowa, złożona z 11 turbin po 450 kW została zbudowana w roku 1991 w Vindeby przy bałtyckiej wyspie Lolland. Następna, podobna, powstała w roku 1995. Instalacje te można uznać za doświadczalne. Po pięciu latach powstała koło Middelgrunden w pobliżu Kopenhagi największa, już w innej skali, elektrownia wiatrowa - złożona z 20 turbin po 2 MW. Tymczasem w ślady Duńczyków poszli Holendrzy, Szwedzi i Anglicy. Nikt jednak nie wytyczył nowych dróg tak śmiało i dalekodystansowo jak pionierzy. Energetyczny plan Danii przewiduje osiągnięcie w roku 2030 35% udziału energii odnawialnej. Wymagać to będzie zainstalowania 5,5 tys. MW energetyki wiatrowej, w tym 4 tys. w farmach morskich.

Milowy krok na Morzu Północnym

Pierwszy, milowy krok w tym kierunku ma być wykonany w tym roku, w lecie. Przedsięwzięcie zapowiada się imponująco. Będzie to pierwsza farma wiatrowa usytuowana od strony Morza Północnego, koło Horns Rev, wystawiona na silniejsze niż na Bałtyku wiatry i bardziej niszczące sztormowe fale. 80 turbin po 2 MW trzeba będzie ustawić w ciągu kilku letnich miesięcy, aby całość była gotowa przed nadejściem jesiennych sztormów. - Nareszcie możemy mówić o prawdziwej elektrowni, porównywalnej z innymi ˇródłami energii - powiada dyrektor realizującej ten projekt skandynawskiej firmy Vestas, Karl Gustav Nielsen, podkreślając, że ta elektrownia zaopatrzy w energię elektryczną 150 tys. duńskich gospodarstw domowych. Przedsięwzięcie imponuje nie tyle skalą efektu, co przezwyciężeniem barier technologicznych i logistycznych. Jeśli pod tymi względami zostanie uwieńczone sukcesem, o jego ostatecznym powodzeniu zadecyduje efekt ekonomiczny.
Tu energetyka wiatrowa, w tym - ta w morskiej wersji, podlega konfrontacji z innymi sposobami pozyskiwania energii. Energetyka konwencjonalna, pod naciskiem odnawialnej i jądrowej, zmniejsza koszty i redukuje uciążliwość względem środowiska. Wskazuje poza tym na marnotrawstwo energii, na możliwość racjonalizacji jej zużycia. Tradycjonaliści powiadają tak: - Nie negując aspektu ekologicznego, rozważmy aspekt ekonomiczny. Jeśli energetyka konwencjonalna potrafi konkurencyjnym kosztem spełnić wymogi ochrony środowiska, nie ma potrzeby rozwijania energetyki wiatrowej. Gdyby nawet tylko do tego, do stworzenia konkurencji pod względem ekologicznym, sprowadzały się efekty energetyki wiatrowej, warto by było ją rozwijać. Jej zwolennicy wskazują ponadto na dwa aspekty. Po pierwsze, chociaż energetyka wiatrowa jest obecnie droższa od konwencjonalnej, to w miarę postępu technicznego i technologicznego różnica ta będzie ulegać niwelacji. Po wtóre, w rachunku pozyskania energii ze ˇródeł konwencjonalnych nie uwzględnia się wszystkich kosztów, a zwłaszcza utraty walorów środowiska w długim czasie (efekt cieplarniany, rekultywacja terenów pokopalnianych, kwaśne deszcze, degradacja gleby, etc.).
Są też szczególne wskazania na rzecz morskiej energetyki wiatrowej, które już się objawiły w przypadku Danii i Holandii. Otóż są to kraje o dużej gęstości zaludnienia i bardzo ograniczonych rezerwach terenowych. Tam wyjście na morze stanowi swego rodzaju poszerzenie terytorium państwowego. W innych okolicznościach na rzecz morskiej energetyki wiatrowej przemawiać może odległość od ˇródeł konwencjonalnych surowców energetycznych. Zarówno transport węgla czy ropy, jak i przesyłanie wytworzonej energii na znaczne odległości zwiększa jej koszt. W rachunku kompleksowym należy zwrócić uwagę na zależność pomiędzy lokalizacją surowców energetycznych a skupiskami ludności i centrami gospodarczymi. Trudno tu nie zauważyć, że najbardziej zaludnione i najbardziej energochłonne są rejony nadmorskie, skądinąd uprzywilejowane przez energetyczne wiatry, natomiast odległe - przynajmniej w Europie, w tym i w Polsce - od ˇródeł surowców.

Barzowice i Cisowo

W Polsce energetyka wiatrowa stawia dopiero pierwsze kroki. Sumaryczna wielkość zainstalowanej mocy na początku ubiegłego roku wynosiła zaledwie 9,5 MW, co było zresztą efektem ostatnich trzech lat. To, co wcześniej, lokowało się poniżej jednego megawata. Jakościowym skokiem było zwiększenie tej ilości do 26 MW! Stało się tak głównie za sprawą zbudowania dwóch farm wiatrowych w okolicach Darłowa: w Barzowicach (8x850kW) i w Cisowie (8x2MW). W roku 2003 ma być już 130 MW.

Obecny udział energii ze ˇródeł odnawialnych całości wytwarzanej w Polsce energii wynosi 2%, z czego znakomita większość przypada na elektrownie wodne. Rozwojowi energetyki wiatrowej nie sprzyja niska cena energii wynosząca około 0,05 USD za kilowatogodzinę, podczas gdy ceny w Unii Europejskiej są dwukrotnie wyższe. Podwyżka cen jest jednak nieuchronna, a to zniweluje ekonomiczną różnicę pomiędzy energetyką konwencjonalną a wiatrową. Drugim czynnikiem jest przyjęte przez Polskę zobowiązanie, że do roku 2010 udział energii odnawialnej zwiększymy do 7%. Bez dynamicznego rozwoju energetyki wiatrowej nie da się tego dokonać.

Racje ekologiczne, racje ekonomiczne

Głównym rejonem budowy farm wiatrowych pozostanie Wybrzeże, a to ze względu na panujące tu warunki atmosferyczne. Poza Wybrzeżem silne i stabilne wiatry nawiedzają tereny górskie i podgórskie oraz rejon Mazur i Podlasia. Na tej mapie nie ma Bełchatowa, skądinąd znanego z największej w Polsce elektrowni węglowej. Ale ta elektrownia, a raczej stowarzyszona z nią kopalnia usypała dwustumetrowej wysokości hałdę. I oto okazało się, że dzięki temu wyniesieniu panują tam warunki wiatrowe porównywalne z górami i wybrzeżem. Tam właśnie postanowiono ulokować farmę o łącznej mocy 50 MW.

Powróćmy jednak nad morze i na morze. Tu swoją działalność rozwija aż kilkanaście firm, z których pięć ma zaawansowane projekty, w tym dwa wspomniane na czele - Nowa Energia i Wiatropol. Ta ostatnia spółka jest "córką" międzynarodowego holdingu Worldwide Wind z centralą w Danii, aktywnego też w Hiszpanii, a od roku 1998 także w Polsce i Estonii. - Pracujemy nad kilkunastoma projektami wzdłuż całego wybrzeża, średnio po 20 MW mocy, z czego na farmy usytuowane offshore przypada około 100 MW - mówi dyrektor Wiatropolu Krzysztof Dobosz.

Z technicznego punktu widzenia budowa wiatraków na morzu przy głębokości kilkunastu metrów nie nastręcza specjalnych trudności. Wyższy koszt budowy powinna rekompensować wyższa wydajność elektrowni, związana z silniejszymi i bardziej stabilnymi niż na lądzie wiatrami. Komplikacje wynikają z innych względów. Chodzi o względy ekologiczne oraz o ewentualne kolizje z innymi użytkownikami strefy przybrzeżnej: rybołówstwem, żeglarstwem, wojskiem. Ekologowie mówią o psuciu krajobrazu, o zagrożeniu dla ptactwa oraz ryb i innych organizmów morskich. I mają z pewnością rację. Rzecz w tym, że przy pełnym uwzględnieniu racji ekologicznych nie byłaby możliwa żadna inwestycja - także dom jednorodzinny - bo każda ingeruje w środowisko naturalne. Potrzebne jest zatem rozsądne wyważenie racji. Oby tylko nie trwało to zbyt długo i nie stanęło na drodze do rozstrzygnięć najbardziej racjonalnych.

Zwolennicy energetyki wiatrowej wskazują także na względy społeczno - ekonomiczne. Nadmorska mapa ekspansji energetyki wiatrowej pokrywa się z mapą bezrobocia i gospodarczego marazmu. W pasie Wybrzeża jest miejsce dla tysiąca turbin dwumegawatowych po milion dolarów sztuka. Jeśli dodać do tego prace towarzyszące - drogi, mieszkania dla obsługi, urządzenia komunalne itp. - otwiera się poważny front aktywności gospodarczej. Nadmorskie gminy już to dostrzegają i stają się aktywnymi sojusznikami energetyki wiatrowej.

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Created by Paweł Premicz 2000-2006 KVM