|
Europejska Dyrektywa o energii odnawialnej
Prawie cztery lata po wysunięciu pierwszej
propozycji przez Komisję Europejską, unijna Dyrektywa o Energii
Elektrycznej z Odnawialnych Źródeł Energii ostatecznie staje się
obowiązującym prawem. Niniejszy tekst stanowi streszczenie najważniejszych
postanowień.
Tło
Wśród argumentów przemawiających za zwiększeniem
udziału odnawialnej energii wymienionych w preambule Dyrektywy
znajdują się między innymi: udział w ochronie środowiska, nieograniczoność
zasobów, nowe miejsca pracy oraz bezpieczeństwo energetyczne.
Pomimo idei Parlamentu Europejskiego, by wyznaczyć wiążące cele
udziału odnawialnej energii w bilansie energetycznym kraju, kompromis
zawarty pomiędzy Parlamentem i Radą, reprezentującą rządy krajów
członkowskich, wspomina tylko o celach "wskaznikowych".
W związku z różnymi systemami implementacji i wspierania w różnych
krajach, Dyrektywa zakłada co najmniej czteroletni okres studyjny
zanim zostanie podjęta próba harmonizacji systemu. Po okresie
studyjnym ma nastąpić siedmioletni okres przejściowy, co oznacza,
iż obecne systemy będą funkcjonować jeszcze przez co najmniej
11 lat.
Paragraf 1: Cel
Celem Dyrektywy jest "promowanie wzrostu
udziału zródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej na
rynku wewnętrznym oraz stworzenie podstawy dla przyszłego programu
ramowego Wspólnoty".
Paragraf 3: Narodowe cele wskaznikowe
1. Od krajów członkowskich oczekuje się podjęcia
stosownych kroków w celu zwiększenia popytu na energię elektryczną
pochodzącą ze zródeł odnawialnych stosownie do narodowych celów
wskaznikowych zawartych w załączniku (patrz tabela).
2. Nie pózniej niż rok po wejściu Dyrektywy
w życie, oraz co pięć lat po tej dacie, kraje członkowskie opublikują
raport wyznaczający narodowe cele wskaznikowe zużycia energii
elektrycznej pochodzącej ze zródeł odnawialnych wyrażone za pomocą
ułamka całkowitego zużycia energii elektrycznej na okres przyszłych
dziesięciu lat. Raport musi również zawierać opis podjętych lub
planowanych kroków mających na celu osiągnięcie wyznaczonych celów
wskaznikowych. Aby ustalić te cele na rok 2010, kraje członkowskie
powinny:
- wziąć pod uwagę wartości podane w tabeli
- upewnić się, czy cele są zgodne z wszelkimi zobowiązaniami danego
kraju wynikającymi z porozumienia z Kioto dotyczącego zmiany klimatu
3. Kraje członkowskie zobowiązane są opublikować
raport dotyczący osiągnięcia narodowych celów wskaznikowych. Po
raz pierwszy raport taki będzie opublikowany dwa lata po wejściu
Dyrektywy w życie, i od tej chwili będzie publikowany co dwa lata.
4. Na podstawie raportów krajów członkowskich
Komisja oceni w jakim stopniu:
- kraje członkowskie dokonały postępu w
osiąganiu narodowych celów wskaznikowych
- narodowe cele wskaznikowe są zgodne z globalnym celem Wspólnoty
wynoszącym 12% energii brutto i 22.1% energii elektrycznej pochodzącej
ze zródeł odnawialnych w roku 2010
Komisja opublikuje swoje wnioski w raporcie,
po raz pierwszy nie pózniej niż trzy lata od wejścia Dyrektywy
w życie, i od tej chwili będzie je publikować co dwa lata. Do
raportu będą dołączone odpowiednie propozycje dla Parlamentu Europejskiego
i Rady. W przypadku, gdy w raporcie zostanie stwierdzone, iż narodowe
cele wskaznikowe nie sprzyjają osiągnięciu celów wyznaczonych
w Dyrektywie, wówczas możliwe będzie wprowadzenie celów obligatoryjnych.
Narodowe cele wskaznikowe dla energii
odnawialnej w roku 2010
|
Narodowe cele wskaznikowe dla energii odnawialnej w
roku 2010
|
| |
Produkcja (TWh) w 1997
|
Produkcja (%) w 1997
|
Cel (%) w 2010
|
|
Belgia
|
0,86
|
1,1
|
6,0
|
|
Dania
|
3,21
|
8,7
|
29,0
|
|
Niemcy
|
24,91
|
4,5
|
12,5
|
|
Grecja
|
3,94
|
8,6
|
20,1
|
|
Hiszpania
|
37,15
|
19,9
|
29,4
|
|
Francja
|
66,00
|
15,0
|
21,0
|
|
Irlandia
|
0,84
|
3,6
|
13,2
|
|
Włochy
|
46,46
|
16,0
|
25,0
|
|
Luxemburg
|
0,14
|
2,1
|
5,7
|
|
Holandia
|
3,45
|
3,5
|
9,0
|
|
Austria
|
39,05
|
70,0
|
78,1
|
|
Portugalia
|
14,30
|
38,5
|
39,0
|
|
Finlandia
|
19,03
|
24,7
|
31,5
|
|
Szwecja
|
72,03
|
49,1
|
60,0
|
|
Zjednoczone Królestwo
|
7,04
|
1,7
|
10,0
|
|
Razem we Wspólnocie Europejskiej
|
338,41
|
13,9
|
22,0
|
Paragraf 4: Systemy wspierania
1. Komisja oceni stosowanie mechanizmów stosowanych
przez kraje członkowskie, zgodnie z którymi wytwórca energii elektrycznej
otrzymuje pośrednie lub bezpośrednie wsparcie na podstawie przepisów
określonych przez odpowiednie władze, a których stosowanie mogłoby
przynieść efekt ograniczenia handlu.
2. Nie pózniej niż cztery lata po wejściu
Dyrektywy w życie, Komisja przedstawi udokumentowany raport dotyczący
doświadczeń wynikających z równoległego stosowania różnych mechanizmów.
Raport oceni powodzenie, w tym opłacalność, systemów wspierających
i promujących wykorzystanie energii elektrycznej pochodzącej ze
zródeł odnawialnych zgodnie z narodowymi celami wskaznikowymi.
Jeśli to będzie konieczne, raport będzie zawierał propozycję dla
Wspólnoty dotyczącą utworzenia ramowego programu systemów wspierania
energii elektrycznej pochodzącej ze zródeł odnawialnych.
Wszelkie propozycje programu ramowego powinny:
a) przyczyniać się do osiągnięcia narodowych
celów wskaznikowych
b) być zgodne z zasadami wewnętrznego rynku energii elektrycznej
c) brać pod uwagę charakterystykę różnych zródeł energii odnawialnej,
technologie i zróżnicowanie geograficzne
d) promować efektywne wykorzystanie odnawialnych zródeł energii,
oraz być maksymalnie nieskomplikowane oraz jednocześnie wydajne,
szczególnie pod względem ekonomicznym
e) zawierać okresy przejściowe dla narodowych systemów wspierania,
wynoszące co najmniej siedem lat, oraz podtrzymywać motywację
inwestorów
Paragraf 5: Certyfikaty pochodzenia
1. Nie pózniej niż dwa lata po wejściu Dyrektywy
w życie kraje członkowskie powinny zapewnić możliwość poświadczenia
pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej przez zródła odnawialne
przez jedno bądz kilka niezależnych ciał nadzorczych.
2. Certyfikat pochodzenia powinien:
- wyszczególniać zródło, w którym energia
została wyprodukowana, a w przypadku instalacji hydroelektrycznych
podawać pojemność
- umożliwić producentom wykazanie, że energia
przez nich sprzedawana pochodzi ze zródeł określonych przez niniejszą
Dyrektywę
3. Kraje członkowskie bądz kompetentne organizacje
wdrożą odpowiednie mechanizmy zapewniające poprawność i wiarygodność
certyfikatów pochodzenia. Certyfikaty te powinny być wzajemnie
uznawane w krajach członkowskich. W przypadku odmowy uznania certyfikatu
pochodzenia, Komisja może zmusić stronę odmawiającą do uznania
spornego certyfikatu. Komisja może również zaproponować wprowadzenie
wspólnych zasad dotyczących certyfikatów pochodzenia.
4. Preambuła do Dyrektywy jasno stwierdza,
iż certyfikat pochodzenia nie jest tożsamy ze "zbywalnym
zielonym certyfikatem"
Paragraf 6: Procedury administracyjne.
1. Kraje członkowskie powinny dokonać oceny
istniejących prawnych i legislacyjnych schematów dotyczących pozwoleń
na uruchamianie systemów produkujących energię odnawialną w celu:
- zredukowania barier prawnych i pozaprawnych
- utworzenia i efektywnego wdrożenia procedur administracyjnych
- zapewnienia obiektywności, jasności i braku dyskryminacji w
stosowanych regułach
2. Nie pózniej niż dwa lata po wejściu Dyrektywy
w życie kraje członkowskie powinny opublikować raport dotyczący
wspomnianej oceny, wyszczególniający postępy dotyczące:
- koordynacji pomiędzy rożnymi organami administracji
w odniesieniu do wyznaczonych terminów, przyjmowania i traktowania
wniosków o pozwolenie na działalność,
- przygotowania ewentualnych wytycznych usprawniających system,
oraz wykonalności procedur szybkiego planowania dla producentów
odnawialnej energii elektrycznej
- wyznaczania władz pełniących funkcję mediatora w sporach
3. Komisja oceni i opublikuje najlepsze schematy.
Paragraf 7: Zagadnienia związane z
siecią elektroenergetyczną
1. Kraje członkowskie podejmą wszelkie konieczne
kroki dążące do zagwarantowania przez operatorów systemu elektroenergetycznego
transmisji i dystrybucji odnawialnej energii elektrycznej, bez
szkody dla utrzymania bezpieczeństwa i sprawności sieci. Mogą
również zastosować zasadę priorytetu w dostępie do sieci dla zródeł
odnawialnych. Przy rozbudowie urządzeń wytwarzających prąd operator
systemu przesyłowego zobowiązany jest do priorytetowego traktowania
zródeł odnawialnych, o ile umożliwia to krajowy system elektroenergetyczny.
2. Kraje członkowskie wprowadzą schemat prawny
lub wymogą na operatorach systemu przesyłowo - dystrybucyjnego
ustanowienie i opublikowanie standardowych wymagań dotyczących
ponoszenia kosztów przyłączy technicznych, takich jak przyłącza
sieciowe i izolacje. Zasady te będą oparte na obiektywnych, przejrzystych
i zapobiegających dyskryminacji kryteriach, zwracających szczególną
uwagę na wszelkie koszta i zyski wynikające z przyłączania wytwórców
odnawialnej energii do sieci. Kraje członkowskie mogą zobowiązać
operatorów systemu przesyłowo - dystrybucyjnego do poniesienia
kosztów przyłączenia w całości lub części, , jeśli zajdzie taka
potrzeba. Podobny schemat lub wymagania stosować się będą do podziału
opłat przyłączeniowych dla producentów.
3. Operatorzy systemu zobowiązani są do przedstawienia
wyczerpującej i szczegółowej analizy kosztów przyłączenia każdemu
nowemu producentowi zgłaszającemu wniosek o podłączenie. Kraje
członkowskie mogą w takim wypadku upoważnić producentów energii
odnawialnej do rozpisania przetargu na prace przyłączeniowe.
4. Kraje członkowskie powinny zapobiec dyskryminacji
odnawialnej energii elektrycznej poprzez stawki transmisyjne i
dystrybucyjne, szczególnie w odniesieniu do regionów peryferyjnych
takich jak wyspy czy obszary niezamieszkałe. W razie potrzeby
kraje członkowskie powinny wprowadzić schemat prawny lub wymóc
na operatorach systemu przesyłowo - dystrybucyjnego stosowanie
stawek odzwierciedlających rzeczywiste poniesione koszty przyłączenia
zródła odnawialnego do sieci, takie jak na przykład wynikające
z bezpośredniego użycia sieci niskiego napięcia.
Paragraf 8: Raport podsumowujący
Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu
oraz Radzie raport dotyczący implementacji Dyrektywy nie pózniej
niż w roku 2005, oraz będzie przedstawiać kolejne raporty co pięć
lat.
Raport taki powinien:
- opisywać postępy w odzwierciedlaniu kosztów
zewnętrznych energii elektrycznej pochodzącej ze zródeł odnawialnych
oraz efekty dotacji przydzielonych na produkcję tejże energii
- brać pod uwagę prawdopodobieństwo spełnienia
przez kraje członkowskie narodowych i unijnych celów dla odnawialnych
zródeł energii oraz istnienie dyskryminacji pomiędzy poszczególnymi
zródłami energii.
W razie potrzeby Komisja może wraz z raportem
wysunąć propozycje dla Parlamentu Europejskiego i Rady.
Paragraf 9: Okres przejściowy
Kraje członkowskie powinny wprowadzić rozwiązania
administracyjne i prawne zgodne z niniejszą Dyrektywą nie pózniej
niż dwa lata od daty jej wejścia w życie.
Definicje
"Odnawialne zródła energii" oznaczają
energię wiatru, słońca, geotermalną, fal morskich, pływów morskich,
gazów pochodzących z wysypisk śmieci, gazów pochodzących z oczyszczalni
ścieków oraz biogazu. Nie obejmują energii wytwarzanej z nie posegregowanych
odpadów komunalnych.
pełna
wersja Dyrektywy (propozycja) [dyrektywa.pdf
] - jęz. polski
pełna
wersja Dyrektywy (końcowa) [dyrektywa
ang.pdf ] - jęz. angielski
|