Uzasadnienie do rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 15 grudnia 2000

Projekt rozporządzenia stanowi wykonanie delegacji zawartej w art. 9 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne po jej nowelizacji ustawą z dnia 26 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 48 z dnia 14 czerwca 2000 r., poz. 555), na podstawie której Minister Gospodarki został zobligowany do nałożenia na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem lub przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej lub ciepła obowiązku zakupu energii elektrycznej ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, a także ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz określenia szczegółowego zakresu tego obowiązku, uwzględniając technologię wytwarzania energii, wielkość zródła energii oraz sposób uwzględniania w taryfach kosztów jej zakupu.

Zagadnienia będące przedmiotem regulacji w projekcie rozporządzenia, w odniesieniu do energii elektrycznej i ciepła ze zródeł odnawialnych, regulowane są dotychczas w odmienny sposób fakultatywnym rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych oraz zakresu tego obowiązku (Dz.U. Nr 13 z dnia 19 lutego 1999 r. poz. 119).

Zasadnicze zmiany w obecnym projekcie w stosunku do dotychczas obowiązującego rozporządzenia polegają na:

- dodaniu obowiązku zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła,

- zniesieniu limitu wielkości mocy zródeł wytwarzających energię elektryczną lub ciepło,

- nie uzależnianiu obowiązku zakupu energii elektrycznej i cieplnej od technologii wytwarzania, poza ustalenia ustawowe,

- określeniu cen zakupu energii na podstawie uzasadnionych kosztów,

- przywróceniu obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła ze zródeł odnawialnych zbudowanych w ramach inwestycji centralnych lub ze zródeł odnawialnych stanowiących własność przedsiębiorstw obrotu lub przez nie kontrolowanych,

- określeniu warunku spełnienia przez przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz energii elektrycznej produkowanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła,

- wyłączeniu z obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła wytwarzanych ze spalania odpadów oraz przy użyciu paliw rozszczepialnych,

- ograniczeniu obowiązku zakupu przez przedsiębiorstwo energetyczne energii elektrycznej i ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz energii elektrycznej produkowanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu uzyskania członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej,

- określono graniczny wpływ kosztów zakupu ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych na ceny ciepła dla odbiorców, powyżej którego przedsiębiorstwo jest zwolnione z obowiązku zakupu tego ciepła.

Udział energii wytwarzanej w zródłach niekonwencjonalnych i odnawialnych w sprzedaży krajowym odbiorcom tzw. końcowym wynosił w: 1995 r. - 1,9%, 1996 r. - 1,9%, 1997 r. - 1,9 %, 1998 r. - 2,3%, 1999 r. 2,2%. Przedsiębiorstwa obrotu dokonujące sprzedaży hurtowej mogą spełnić nałożony na nie obowiązek zakupu poprzez wielokrotny obrót energią elektryczną wytwarzaną w zródłach niekonwencjonalnych i odnawialnych. Przedsiębiorstwa obrotu dokonujące sprzedaży detalicznej tj. do odbiorców końcowych muszą mieć pokryty udział energią elektryczną fizycznie wprowadzoną do sieci przez zródła niekonwencjonalne i odnawialne z proporcjonalnym uwzględnieniem strat tej energii przy jej przesyle od zródła do odbiorcy końcowego. Wielkość sprzedaży energii elektrycznej i ustalony procentowy udziału na dany rok decydować będzie o zapotrzebowaniu na energię elektryczną wytworzoną w zródłach niekonwencjonalnych i odnawialnych. Ustalone w rozporządzeniu wielkości udziałów stanowią impuls wymuszający rozwój energetyki niekonwencjonalnej i odnawialnej zgodnie z przyjętymi przez Radę Ministrów R.P. "Założeniami polityki energetycznej Polski do roku 2010" oraz "Strategią rozwoju energetyki odnawialnej".

Produkcja energii elektrycznej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła umożliwia uzyskanie znacznie wyższej efektywności wykorzystania energii pierwotnej paliwa. Dla zapewnienia pierwszeństwa zakupu energii elektrycznej ze zródeł o najwyższej sprawności cieplnej, tj. o najmniejszym zużyciu paliwa na produkcję energii przyjęto, że obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła nie dotyczy energii elektrycznej wyprodukowanej ze sprawnością przemiany energii chemicznej paliwa brutto w energię elektryczną i ciepło łącznie mniejszą niż 65 %. Sprawność tę przyjęto mając na względzie, że najlepsze w skali światowej elektrownie kondensacyjne nie przekraczają sprawności: węglowe - 45%, wykorzystujące kombinowany cykl parowo-gazowy - 55%. Przyjęte wymagania dotyczące sprawności przetwarzania paliwa na energię elektryczną przy produkcji energii elektrycznej w skojarzeniu z produkcją ciepła przekraczają o 10 punktów procentowych najlepsze w świecie obiegi kondensacyjne.

W przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją energii elektrycznej nie zajmuje się obrotem lub ilość kupowanej energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła jest wyższa od łącznej ilości sprzedawanej energii elektrycznej odbiorcom przez to przedsiębiorstwo obowiązek odkupienia tej energii lub jej nadwyżki spoczywa na operatorze systemu przesyłowego, który tą energię będzie sprzedawał na rynku bilansującym. Również w przypadku gdy ilość energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu kupowanej przez przedsiębiorstwo mające obowiązek jej zakupu będzie większy od 25% łącznej sprzedaży energii elektrycznej przez przedsiębiorstwo energetyczne, to nadwyżka ponad tą wielkość może być sprzedana operatorowi systemu przesyłowego na rynku bilansującym.

Promocja wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z wykorzystaniem odnawialnych zródeł energii, jak również produkcji energii elektrycznej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, przyczyni się do zmniejszenia zużycia paliw kopalnych, których spalanie powoduje emisję pyłów i gazów szkodliwych dla środowiska. Promocja ta będzie służyła wywiązaniu się z podpisanych przez Polskę konwencji i umów międzynarodowych w sprawie ochrony środowiska, a w szczególności:

- Protokółu do Konwencji z 1979 roku w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie odległości, dotyczącego dalszego ograniczenie emisji siarki (drugi protokół siarkowy),

- Ramowej Konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu

oraz uwzględnieniu postanowień Deklaracji Madryckiej pod nazwą: "Plan działania na rzecz zródeł energii odnawialnej w Europie" - podpisanej w marcu 1994 r. Energia elektryczna i ciepło wytwarzane w odnawialnych zródłach energii, szczególnie w małych urządzeniach, charakteryzują się wyższymi kosztami produkcji w porównaniu z kosztami energii elektrycznej i ciepła uzyskiwanymi z paliw kopalnych przy zastosowaniu technologii konwencjonalnych. Dlatego też w projekcie rozporządzenia zastosowano formułę uznania kosztów zakupu energii elektrycznej i ciepła ze zródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych za koszty uzasadnione.

Projekt rozporządzenia umożliwia znaczący postęp w zakresie promowania rozwoju wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w zródłach niekonwencjonalnych i odnawialnych. Projekt rozporządzenia nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla budżetu państwa jak również nie koliduje z istniejącymi w tym zakresie przepisami Unii Europejskiej.

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Created by Paweł Premicz 2000-2006 KVM