Platforma Porozumienia Środowiska Branżowego

Potrzeba konsolidacji branży energetyki wiatrowej była artykułowana przez większość inwestorów zainteresowanych odnawialnymi źródłami energii Polsce. Już na I konferencji "Rozwój Energetyki Wiatrowej w Polsce Północnej-konieczność czy idealizm", która odbyła się w marcu 2000 roku w Szczecinie, blisko czterdzieści firm podpisało deklaracje powołania Polskiej Izby Energetyki Wiatrowej. Niestety próba zawiązania takiej instytucji nie powiodła się z powodu ograniczeń ustawowych (minimalna liczba 100 członków założycieli).

Potrzeba działań wspierających rozwój energetyki wiatrowej zaowocowała powstaniem Polskiego Towarzystwo Energetyki Wiatrowej i Vis Venti - Towarzystwa Wspierania Elektrowni Wiatrowych. Stowarzyszenia te wraz z innymi instytucjami i firmami zainteresowanymi inwestowaniem w wiatrowe źródła energii podejmowały szereg działań zmierzających do poprawy klimatu wokół energetyki wiatrowej i stworzenia rzeczywistych możliwości jej rozwoju. Powstające kolejne akty prawe i rozwiązania organizacyjne funkcjonowania rynku energii a dotyczące odnawialnych źródeł energii wymusiły konieczność koordynacji działań osób i firm.

Tak zrodziła się idea powołania Forum Energetyki Wiatrowej jako płaszczyzny wymiany poglądów na najważniejsze sprawy środowiska oraz stworzenia silnej reprezentacji zdolnej do wyraźnego artykułowania problemów i oczekiwań firm zainteresowanych budowaniem i eksploatacją turbin wiatrowych. Powstałe pod auspicjami Vis Venti forum skupia kluczowe dla sektora firmy. Główny cel działalności to aktywne reagowanie na zmiany legislacyjne dotyczące OŹE oraz szeroko rozumiana współpraca przy tworzeniu rozwiązań prawnych wspierających wdrażanie energetyki wiatrowej w Polsce. Uczestnicy Forum spotykają się z kluczowymi osobami reprezentującymi instytucje ustawowo odpowiedzialne za rozwój odnawialnych źródeł. Do tej pory odbyły się spotkania miedzy innymi z Wiceprezesem URE Wiesławem Wójcikiem, Wiceprezesem PSE S.A. Józefem Sieniuciem, oraz Senatorem Jerzym Suchańskim przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu ds. Restrukturyzacji Energetyki.

Podczas pierwszego spotkania w czerwcu 2001 uczestnicy Forum Energetyki Wiatrowej mieli możliwość zapoznania się ze stanowiskiem przedstawiciela Urzędu Regulacji Energetyki. Spotkanie zdominowały tematy związane z aktualną sytuacją energetyki wiatrowej w kontekście planowanych zmianach na rynku bilansującym (lipiec 2002). Omówiono zagrożenia oraz możliwości minimalizacji negatywnych skutków wzrostu kosztów wytwarzania zielonej energii. Analizowano realizację obowiązku zakupu energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w roku 2001. Spotkanie przyczyniło się do ogólnej poprawy wizerunku energetyki wiatrowej w URE i postrzegania producentów jako poważnych uczestników sektora energetyki odnawialnej. Członkowie Forum uzyskali deklarację przeanalizowania przez URE otoczenia prawnego dla przywrócenia możliwości rozwoju rynku zielonej energii. Kształt nowego rozporządzenia i rozpoczęcie procesu nakładania kar na spółki dystrybucyjne unikające wypełniania obowiązku to właśnie realizacja postulatów firm zainteresowanych energetyką wiatrową a uczestników Forum Energetyki Wiatrowej w szczególności.

Kolejne spotkanie FEW z Panem Józefem Sieniuciem Wiceprezesem PSE S.A. w październiku 2002 wskazało dobitnie na źródła i przyczyny niechęci części środowiska energetyki zawodowej w stosunku do nowych głównie wiatrowych źródeł energii. Wprowadzona arbitralnie przez PSE nowa instrukcja ruchu i eksploatacji spowodowała, niejako przy okazji, drastyczną podwyżkę kosztów funkcjonowania wiatrowych źródeł energii. Skądinąd słuszna idea alokacji kosztów do miejsca ich powstawania zachwiała stabilnością finansową funkcjonujących i przygotowywanych projektów elektrowni wiatrowych. Podstawowym zarzutem kierowanym przez inwestorów w stronę PSE było /i jest/ nie uwzględnianie specyfiki poszczególnych źródeł energii w strukturze nowotworzonego konkurencyjnego rynku energii lub chociażby wydłużenie okresu przejściowego dla niektórych podmiotów energetycznych tak by mogła nastąpić naturalna adaptacja do nowych warunków ekonomicznych. Nieprzewidywalność funkcjonowania rynku energii w Polsce, częste jego zmiany / i zapowiedzi kolejnych dość zasadniczych zmian/, możliwość znacznego wpływania na funkcjonowanie poszczególnych przedsiębiorstw w wyniku praktycznie niczym nie skrępowanych decyzji jednego z podmiotów i zarazem aktywnego uczestnika tego rynku spowodowało, że pod znakiem zapytania stanęły kolejne inwestycje w energetyce wiatrowej.

Tym bardziej niezrozumiałe w tym kontekście były opinie PSE o ogromnym a co ważniejsze NIEKONTROLOWANYM powstawaniu kolejnych dużych inwestycji farm wiatrowych. Toteż pozytywnym wynikiem spotkania Forum i PSE S.A. jest fakt, że udało się wspólnie zdefiniować powody, dla których szacunki PSE S.A. i Forum dotyczące perspektyw rozwoju energetyki odnawialnej są tak diametralnie różne. Obawy PSE S.A. instalacji rzędu 9 000 MW w farmach wiatrowych to, w przekonaniu uczestników Forum, całkowicie błędne szacunki wynikłe z braku metodologii weryfikacji wniosków o przyłączenie, składanych w zakładach energetycznych. PSE S.A. zobowiązało się do przeanalizowania i określenia całkowitej mocy, która może być przyłączona w farmach wiatrowych, bez ponoszenia kosztów modernizacji sieci przesyłowej. Dziś już wiadomo, że pułap ten wynosi ok. 2500 MW i przy tym tempie powstawania nowych projektów ograniczenia sieciowe nie stanowią absolutnie żadnej bariery efektywnego wzrostu energetyki wiatrowej. Problemem oczywiście pozostaje ciągle całą strona formalno-prawna i techniczna uzyskiwania warunków technicznych przyłączenia inwestycji wiatrowych tak by usprawnić przebieg całej procedury i zminimalizować występujące obecnie zjawiska patologiczne. Uczestnicy Forum Energetyki Wiatrowej i przedstawiciele PSE S.A. zgodzili się co do konieczności skuteczniejszych konsultacji w zakresie zmian przepisów mających wpływ na możliwości rozwoju OZE.

Równie ważne, jak bieżące reagowanie na istotne dla środowiska energetyki wiatrowej zmiany w otoczeniu prawno-organizacyjnym, są działania długofalowe związane z powstawaniem prawa w kształcie pożądanym przez inwestorów. Dlatego też kolejnym adresatem działań Forum był Senator Jerzy Suchański, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Restrukturyzacji Energetyki. Na spotkaniu w lutym 2003, przedstawiciele Forum złożyli propozycje konkretnych zapisów do Prawa Energetycznego. Głównymi tezami wspieranymi członków Forum są:

1. Wprowadzenie znakowania energii pochodzącej z OZE (zgodnie z Dyrektywą 2001/77/EC). Zielone Certyfikaty proponowane przez przedstawicieli ministerstwa gospodarki jako docelowe rozwiązanie rynku zielonej energii uważane jest przez członków Forum za mocno kontrowersyjne. Kraje, które wprowadziły ten mechanizm, nie zanotowały zasadniczych zmian w rozwoju energetyki odnawialnej a nawet zaobserwowano wstrzymanie rozwoju OZE.

2. Określenie wysokości naliczania kar za niewypełnienie obowiązku zakupu energii z OZE.

3. Rozwiązanie problemu wymogu planowania dobowo-godzinowego przez elektrownie wiatrowe

Stanowisko Zespołu i grupy ekspertów generalnie jest zbieżne z oczekiwaniami przedstawicieli Forum. Dla stworzenia "przyjaznego" klimatu dla energetyki odnawialnej konieczna jest stała współpraca branży z Zespołem. Szczególnie jest to istotne w kontekście planowanej nowelizacji Prawa Energetycznego.

Forum Energetyki Wiatrowej jest na dziś organizacją nieformalną funkcjonującą pod auspicjami Vis Venti. Wydaje się celowym stopniowa formalizacja działań forum tak by na trwale wpisać jego obecność w "rzeczywistość" energetyczną. Działania w ramach FEW są również znakomitą płaszczyzną porozumienia firm i instytucji związanych z energetyką wiatrową. W dłuższym horyzoncie czasowym funkcjonowanie forum może stać się początkiem tworzenia bazy szerszego porozumienia branży energetyki odnawialnej np. izby gospodarczą.

To oczywiście przyszłość, należy sobie jednoznacznie powiedzieć, że nie będzie ona możliwa, bez możliwości rzeczywistego rozwoju zielonych źródeł energii a w konsekwencji do realizacji nowych inwestycji w najbliższym czasie.. Dziś ciągle jeszcze mówimy o wirtualnych przedsięwzięciach, zrealizowane projekty raczej zniechęcają niż motywują do inwestowania w energetykę wiatrową.

Patrząc na deklaracje właściwych instytucji odpowiedzialnych za rozwój odnawialnych źródeł energii, można odnieść wrażenie, że ten sektor ma od dawna "zielone światło". W takim razie pojawia się pytanie: "skoro jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle". Wydaje się, że podczas konferencji nie uzyska się ostatecznej odpowiedzi, na pytanie "kto jest winny?" i chyba nie jest ona najważniejsza. Właściwym pytaniem, jest: "co można zrobić, aby poprawić możliwości rozwoju tego sektora?". Forum Energetyki Wiatrowej jest przekonane, że może wydatnie pomóc w znalezieniu właściwych odpowiedzi i rozwiązań.

Szczecin, marzec 2003

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Created by Paweł Premicz 2000-2006 KVM